Adli Psikolog Nedir? Adli Psikolog Nasıl Olunur?

adli psikolog nedir nasıl olunur?

Adli psikoloji; adalet sistemi üzerinde bulunan karar verme süreçlerinde kullanılacak psikolojik delillerin toplanması, değerlendirilmesi ve sunulması ile ilgilenen psikolojinin uygulamalı olan bir alt dalıdır. Adli psikolog ile hukuk disiplinin sıkı bir bağı vardır.

Akademik açıdan değerlendirildiğinde, adli psikoloji alanında uzmanlığa sahip bilim insanları yani adli psikolog;

  • Suç davranışına yönelik teoriler geliştirmek,
  • Suç davranışıyla ilgili psikolojik sorunları anlamak,
  • Suç eyleminin mağdur üzerindeki etkilerini anlamak,
  • Mağdur, fail ya da suç tanıkları ile yapılacak adli görüşmelere yönelik etkili yöntemler geliştirmek,
  • Görüşmelerden elde edilen ifadeleri etkileyen faktörleri tespit etmek gibi konularda araştırmalar yürütmektedir.

Adli Psikolog Nedir?

Adli psikolog, adalet sistemi ve hukuk mahkemeleri içerisinde psikoloji uygulamaktadır. Belirli davranışların neden ve nasıl ortaya çıktığını anlamak, bu tür davranışları en aza indirmeye ve önlemeye yardımcı olmak adli psikologların ilgi alanıdır. Psikolojik ilkeler hakkındaki bilgilerini uygular ve şüpheli listesinin daraltılmasında yardımcı olur.

Adli psikolog hem mağdur hem de sanık ile görüşmeler gerçekleştirerek, bu görüşmeler sonrasında bilimsel ölçme ve değerlendirme araçlarını kullanır. Bu görüşmeler taraflardan birinin psikolojik durumunun dava sürecini etkileyebileceği durumlarda gerçekleştirilir. Adli psikolog, ulaşmış olduğu bilgileri bir rapor haline getirerek ilgili makama sunmak zorundadır. Değerlendirmeyi yapacak olan adli psikolog ilk olarak kendisinin psikolog olduğunu, ancak rehabilitasyon yapmadığını açıklayıcı bir şekilde belirtmelidir.  Bu görüşmenin yapılma sebebini ve elde edilecek bilgilerin nasıl kullanılacağını karşısındaki kişiye açıklamalıdır.

Adli Psikolog Ne Yapar?

Adli Psikolog, hem cezai hem de adli konularda yargı sisteminde yardımcı olmaktadır.

  • Mağdur ile görüşür, çocuk ihmali ve cinsel istismar gibi durumlarda görüşmeler gerçekleştirir.
  • Ev ziyaretlerinde bulunur.
  • Denetimli serbestlik biriminde çalışır.
  • Evlat edinme işlemlerinde görev alır.
  • Boşanma davalarında görev alır.
  • Cezai ehliyeti belirlemek için sanıklarla görüşmeler yapar. Bu görüşmeler sonrasında resmi bir rapor hazırlayarak mahkeme heyetine sunar. 
  •  Adli psikolog, kişilerle terapi gerçekleştirmez. Kişinin durumu hakkında detaylı bir rapor oluşturur.

Adli psikolog çoğunlukla bilirkişi ve danışman olarak çağırılır. Duruşma sırasında sanık yeterliliği, ceza ya da tedavi için tavsiyelerde bulunabilir. Olay yerinde bulunan kanıtların analizi, psikologların ceza profilleri geliştirmeleri için olanak tanır. Bu durum daha sonrası için şüpheli listesinin daraltılmasında yardımcı olur.

Adli psikologlar öncelikle detaylı bilimsel araştırmalar yapar. Bu araştırmalar, sorgulama tekniklerinin geliştirilmesi, cezaevlerinin düzenlenmesi ve rehabilitasyona önemli katkılar sağlamaktadır. Adli psikologun istihdam alanı ve uzmanlık alanı, alanda nasıl çalıştıklarını belirlemektedir.

Adli Psikolog Nasıl Olunur?

Adli psikolog olabilmek için ilgili alanda en az yüksek lisans derecesine sahip olmak gerekmektedir. Ülkemizdeki adli birimlerde kamu hizmetlerine adli psikolog olarak atanmak için yüksek lisans eğitimi almış olmak gerekmemektedir. Ancak bu birimlere atanmış olan psikologların birçoğu mesleklerini en iyi şekilde devam ettirebilmek için kamu hizmetlerinde eş zamanlı olarak, yüksek lisans ve doktora eğitimlerine devam etmektedirler.

Türkiye’de adli psikoloji alanında yüksek lisans ve doktora eğitimi üniversitelerin, psikoloji bölümleri ve sosyal bilimler enstitülerinden ziyade Adli Bilimler Enstitüleri altında yapılanmıştır. 

Mevzuata bakılmaksızın, adli psikologların bazı temel yetkinliklere sahip olmaları gerekmektedir. Bu yetkinlikler;

  • Güçlü iletişim,
  • Dinleme becerisi,
  • Suçlular ile arasında güven oluşturma yeteneği,
  • Takım çalışması,
  • Toplanan bilgileri analiz edebilme,
  • Yargısal olmayan yaklaşıma sahip olma (açık fikirli olma)
  • Hukuksal terimleri kavrayabilme,
  • Esneklik,
  • Potansiyel kişisel güvenlik riskiyle mücadele edebilme.
Avatar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.